Edmond Shallvari
Puthja e Judės
Njė herė, o Krisht, tė puthi Juda
Thonė, Ti e dije ē'tė priste pas saj
Qysh atėhere, besoj qė puthja
Nė besnike dhe tradhtare u nda!
Qysh atėhere tė gjithė jemi pak Judė
Pak Krisht a jemi, s'e them me siguri
Puthjen mijra herė, gati mbajm' mbi buzė
Mė shumė se mijra herė, tė puthim, o Krisht!
Nėse atėhere e dije se ē'tė priste
Sot, vetėm mė thuaj, e di se ēfar' na pret?
Ti nė fund tė fundit, njė Krisht i vetėm ishe
Dhe Juda ishte njė, nė fatin e vet!
Mė beson qė mua po mė lodhin puthjet
Mė beson qė ndihem Judė mė shumė se Krisht?
Se sa herė nga shpirti im dalin lutjet
E pėsoj mė keq se Ty nė kryqėzim?
Nuk kėrkoj, o Krisht, si Ty, ringjallje
Ehuu, unė vdes e ringjallem ēdo dit
Kėrkoj tė ndalosh puthjen tradhėtare
Qė tallet me mua, po dhe me Ty, o Krisht!
__
Eliana Alien
( ElPo )
SI TE DUA DHE PSE TE DUA
(Duke lexuar Odin Modvalsen)
Oh, sa dashuri i kam shtuar dashurise
Per te te dashur sa po te dua tani
djall i mire
Diagnoza e ēmendurise tende
eshte denimi qe meritoj
e verteta ime qe te denon, qe te denoj
Me dashuri
Ja marr hakun paditesit tend, piedestal
i sotem, i kohes qe po i shkon
I ka minutat e numeruara ndeshkimi yt
dhe idiotesia ime, kur beja sikur ste njihja
Ti ishe tek ai vendi atje poshte dhe kishe nje emer
Tashti je ketu dhe ke nje tjeter
Ndofta atje nuk kishe asnje emer, pasi te kishin thirrur
Dhe tashti je
Je dashuria me te cilen po te dua
Dhimbja me te cilen po te kerkoj
Doren e djathte, doren qe shkroj
Cka ketu per te qeshur
Ne mars ku ke mbetur
Ne toke ku me ke lene, te paafte
per te nxene nga marrezia jote
Ti e di
Sa dashuri ste kam dhene
Sa dhimbje po te jap
Sa nete i kam borxh sakrifices tende
Qe sdo me ringjall, ne kete jete
As jeten e perjetshme sdo ma jape
Veē faj, kam faj, per denimin tend
Oh, sa po te dua tani
Qe jam me vonese ne kerkim
te hijes tende qe me paraprin dhe me ndjek
per tme mbojtur nga vetja
S'kam humbur teresisht ne m'ke kerkuar
me mendim
Ne korridoret e spitalit ku beja para -mbrapa
majtas - djathtas e anasjelltas,
me tundonte impulsi te bertisja me te madhe
te gjithe emrat, qe me merrnin peng kujtesen
Ne spital s'je kurre vetem. As brenda vetmise tende
Heshtja e zhurmshme sinkronizon oraret e pritjes
e minutat e ikjes me kurriz
Do zoti s'vijne t'me takojne, as sot
vizitat e vizitoreve te njerezishem
Injeksjonet po me flene ne gjak
si mikrobe moderne qe me vrasin pa dashje,
rezistenzen
Antitrupat shkrihen ne qelizat agonike
e fuqia ime rritet tek fikem, ne krevatin
me ēarēafe te dizinfektuar
E paskam zemren e forte si
stergjyshi im
para dhe pas plumbave te luftes
dhe pas luftes qe sqe e paqte
Ai rroj
me mallkim ne gryke te fytit
e dashurine per mua qe s'me njohu
poshte grykes
ku s'deperton as dimri as rreziku
***
Nje goje e madhe ne nje koke te vogel
dhe nje veshtrim i qete ne syte e trembur,
te kuruesit me liēense;
betuar para urdhrit, se di t'me kuroje
me pyet, se ku me dhemb me shume
***
Nese ti me ke prekur dhimbjen, me mendim
jam sheruar plotesish, pa dijenine e mjekut
Me dhemb vetem malli me te cilin
i flas delireve tona, ne oret e hershme e ne oret e vona
Siē mban mend:
Bashke kemi dashuruar nje liste dashnoresh
te vdekur ne shekuj e ne shekuj te rilindur
kemi dashuruar dheun e shiun
qe shuan pluhurin ne rruget nga kemi ardhur
ne takim tone dykontinetal
dhe ate pasditen kur donim te qanim me te madhe
pa kokerr loti ne sy
e zgjodhem te degjonim dimrin e Vivaldit
E ajo, vajza dhe dashuria jote
mikja dhe forca, kafeja e lodhjes
tha me ton te vendosur:
"Une preferoj dimrin"
Ti shtove ne lotin e thare qe kishte ze te gezuar
Degjojme dimrin e Vivaldit, qe duket sikur mbaron
aty nga fundi, pak para fundit rifillon furtuna
Ne heqim kapotat e shallet qe bleme a qe na falen
Edhe lekuren e sakrifikuar te kafsheve, e heqim
dhe dalim, ne kerkim te ndonje luleje shtatanike
Debora e fundit kthehet mbrapsht
ne nje rreze drite potente, shkarkon
mbi ne dhe mbi lulen e ngrire
gripin e madh te fundjetes se sivjetshme
***
Semundja ime me eshte bere mike
Si ikonat e shenjtereve neper muret e qytetit
dhe brenda kishave te panumerta,
te cilave ju flas, ngaqe s'dine t'me flasin
dhe ju rrefehem, ngaqe s'kane emer
Ne bindjen time:
para zotit jemi te gjithe nje (Adam dhe Eve)
ose Eve dhe Adam, meqe ne kohet moderne
seksi i bute ka veshur pantallona me zinxhir
mu aty para.
Sikur forca te buronte nga aty
Sikur e drejta te ishte nje prerje stofe unisex
Do me dhembte me pak semundja ime
po te mbulohesha mire me rroba te verteta
Nese ti do me ngrohje ne rezistencen e skuqur
te mendimit,
qe ndjej t'me vije rreth e rrotull
si nje shpirt mbetur peng, ne diagnozat
e semundjeve te pasherueshme
te repartit mjekesor ku jam e perkohshem
QE NGA AJO DITE
Qe nga ajo dite
muret marrin fryme
me mushkerite tona
Qe nga ajo dite,
ne kerkojme...
njeri-tjetrin.
TE DIELAVE
Te dielave,
bashkeqytetaret dalin shesheve
ne shoqerine e kafsheve te blera pas hekurash,
per shoqeri
Te dielave
Njeriu i zi pjek geshtenja
per njeriun e bardhe, te cilit sja njeh emrin
dhe therret capo
Te dielave
Nevojtaret shenderrojne detin
ne nevojtore dhe ankohen ne anketat shoqerore
per rrezet ultravjollce
Te dielave
Prifti perze mekatet
nga shtepia e nje zoti, te cilit i sherben
me dashuri te frikesuar
Te dielave
Avionet nisen pa udhetar
drejt shtepise time, ndersa une nisem pa avion
drejt vetperjashtimit te masave
Te dielave
Oskar Ėilde u shkruan
alieneve te mij, qe me mesojne ta lexoj
e ta mbroj nga disa Ju
MIRDITA MIRDITES
Nje dite do ju njoh me Mirditen, nje dite te gjate
do i bini kryq e terthor me syte e mij
ate dite do ju jap veshet, te degjoni ofshamen e pasionit e grave te thinjura
(tersisht te modes )
e rrjedhen e ujit ku kane bere dashuri tinez, dashnoret
e shekujve qe lame (si te vjeter)
Ne ate dite, do kuptojme se jemi plakur
dhe ulkonja Mirdite, qe ha mjalte e pi uji krojesh
do qesh me te madhe, duke lexuar fletet e bardha
qe shkroj, ne nje nje kohe te vetme
per te gjitha kohet (na i fshehu)
sa te mesonim te lexonim.
Kur te di te lexoj
do vije gjyshi im nga bota pertej
t'me puthe mekatet
I nisa ne fillim jeten (kopjova) grate qe duheshin shkurreve
me dashnore te padukshem.
***
Kur ika nga Mirdita, kishin liruar token
ja mbathja se me donin fort, burra e gra
me therisnin ne emrin e gjyshes,
e kishin dashur
***
Ikja me kepucet ne krah, me kembet ne balte
me syte ne qiell, ne nje enderr te rreme
Kisha lexuar se ne qytete grate vishnin minifunde
e pinin cigare me filter, ne kafene
***
Ikja drejt atyre vendeve te ngohta, te zbuloja mishin
Ti jepja forme ekstravagante prezences,
te degjoja zerin e meshkujve t'me thrrisnin kofshet
Kur arrita ne qytet, me ofruan nje leng fruash
te skaduar
Si ngjante qumeshtit te lopes se nanes se vjeter
dhe as rakise se rushit
Vendi si ngjante vendit, njeriu i ngjante njeriut
Te gjithe njerezit njelloj, te njejtat faje, te njejtat fate
Nje model flokesh, nje prerje kostumi
Nje genjeshter, nje enderr te perbashket
Zot sa me munguan kafshet,
Zot sa e desha Mirditen
ĒIMENTIMI
Qyteti ngrihet mbi kufomen e luleve
te ish parkut Liria
Ne katin e fundit te nje gradacele
akacet, vjellin klastrofobine
Qyteti, eshte akoma ne faze ndertimi
Njeriu im ka lindur ne oren
Fati i tij ka lindur ne oren
Vdekja e kercenon ne oren
Njeriu im eshte fjala e fillimit
Fillimi i buzeqeshjes se plakur
ne nje grusht lotesh te semure
Njeriu im eshte zoom-i i nje qelize
Qeliza e nje rruge qe largon shtepite
me trenet qe nisen
Njeriu im eshte zemra ne shishe
Shishja mazokiste ne lume
Lumi ne venat e tij, merr ngjyren e rezistences
Njeriu im eshte rebelimi i nje ndjenje idiote
Idioti eshte femija qe lindi gjeniu
per riperteritje rrace
Njeriu im eshte e kuqje e thelle
Alarmi i zgjimit ne riprodhim e siper
Forca e gravitetit te nje mekati jetim
Njeriu im eshte krijuesi i endrres
Endrra pllenohet ne fshehtesi
Nga dora e tij, nga gjakui tij
Njeriu im eshte gota gjysme gjak, gjysme uje
Zgjimi i trurit te vogel
Troku i kalit brenda gotes
Njeriu im eshte prehri ku pushon lodhja
Djerset e nje mendimi shtatanik
Ndjellja e oreksit ne diten e greves
Njeriu im eshte shpirti i shtate i maces, ne delir
Dekapitullimi i fjale se se lire
ne portafolin plot, ne portafolin bosh.
Njeriu im ka lindur ne oren
Fati i tij ka lindur ne oren
Vdekja e kercenon ne oren
Pjeter Jaku
Diktatori
Monark me fytyrė tė patinuar,
Me pabesi shpellash,
Monstėr ogurzezė pėr vendin e tij.
Pa miq, pa shokė, pa ndjenjė.
Metamrofozė e keqe
e njė ndryshimi tė madh,
amplitudė e ndrydhur
e njė koke gjeometrike,
qė do u shėrbente
vetėm vitheve!
Simbiozė e sė keqes molekulare,
Qė se deshi diellin, duke
Pohuar dritė.
Liri e fjalė me peshė
I rendonin kokės sė tij djallėzore,
Mbushur me perandor bizantin,
Kur mikun, vėllaun dhe emblemat
I dėrgonte nė gijotinė.
Ashtu erdhi, galopthi,
Me pabesi makbethiane,
Me termete tė gjunjėzuar,
Me njė urrejtje fotosintetizuese,
Tė trekendshit biologjik tė pamenduar,
Erdhe nė jetėn tonė,
Nė vendin tim tė bekuar,
Si njė shkatrrimtar i ēliruar!
Ku tė ankoheshe me kėtė ardhje
Tė pathirrur,
Hipur mbi fronin monarkik,
Nė njė karrige, qė mė kot
U ankohej dyerve,
Me levizje horizontale,
Prej peshės sė djallėzive?!
Diktatura e mureve u fut kudo,
Brenda njeriut tė mjeruar me pasigurinė
E mbjatjes sė peshės sė tij ,
Qė dukej kudo, nė parullat e vėna
Nė shpatullat tona, nė varret tona,
Nė urat e mbetura, pėr njė hakmarrje
Misterioze, tė mbajtjes sė njeriut
Nė frikėn e larjeve tė mėkateve
Diktatoriale.
Zbriti nga malet me mendjen e vjedhur,
Viktimave tė menēme tu tregonte
Skėterren e ferrit, i mbėshtetur nė injorancėn
E pėrēudnimit tė burrave me burrni tė njėkolorshme,
Pėr ti futur nė duar tė kasapėve, si nė baladat
E kohėve pa numėr, pa vite pa kokė.
Shpata e fjalės sė tij, tė ishte shpata e turpit
Tė njė kombi, qė e duronte mbi krye!
Kuj ti ankohej At Zefi, qė varej nėn pjeshkė,
Kokėposhtė me dridhje tė qelizave burrnore,
Deri nė durimin cezarian nga mjeshtra tė tortures,
Qė mė vonė do torturonin veten.
Tė gjithė janė njėlloj tė vdekshėm,
Do thontė At Zefi ynė,
Diktaturat kanė njė fund nė kėtė dhe,
Nse ne do kemi durim!
Vendimet e bėrrylave e shtynė diktaturėn,
Tė haj vetėn si kanceri, tu brej kockėn
E ti ēoj njė nga njė nė skėterrat e ferrit,
Vėtėm pse i bėnė fresk diktatorit.
U rrit diktatura nė prapaskenat e mizorisė sė ėndrrave
Makabre dhe projekteve tė merimangės sė zezė,
Ushqyer me helmin e fallsitetit
Deri nė vdekjen e shpresės.
Diktatori nuk vdiq, atė e mbyti cofja tėper vonė.
E bėri tė zvarritej si qen, ti shihte si shkojnė
Bėmat e tij, mė shumė se nė tragjeditė mesjetare
Tė djegjeve dhe pėrdhosjes sė varreve,
Duke i lėnė tė vdekshmit e mbetshėm,
Kockave te tij
T'u bėjnė spostime vertikale!
Sigurisht, e dinte se i pėrsekutuari Luigj, qė
Gjithė jetėn ėndėrroi njė sharabajkė,
Do ti kthente shpinėn, pas urdhėrit qė
Nė vendin e vdekjes sė Skėndėrbeut,
Pak vite para se shpirti ti shkonte nė djall!
E dinte se s'e kishte Panteonin nė mosqėnie.
Nė ozon u kthye pėr fėmijėt e tij, pėr tė dashurit,
Nėse kishte diken tė tillė, qė pėrpiqen ti ngrenė
Pėrmendoren e turpit me mjaullima zvarranikėsh,
Tė njė profanie hipnotizuese, tė njė monoteizmi banal
Nė besimin e njė orakulli pa sy, pa veshė,
Nė vetėm njė ideal!
Patric liliput nė kohėt moderne,
Njė kujtim i panevojshėm i Romės sė vjetėr.
Nopran i vrugullt me njė buzėqeshje hipokrite
Stuhi e paparė, shkatrrimtare, me rrufe qė binin
Veē nė njė vijė, dalluese, pėrbindshe nė luftėn e llojit,
Pėr karrigen e tij!
Ligjeronte shpata nė kongrese fatzishė,
Kundėr e kundėr gjithkujt, mbushur me rrena shkembore
E me granit rus e kinez, tė tė gjithė modave tė ulta tė globit,
para e pas fitoresh parakaluese, nė sfiladat e dhimbjes
se njė populli!
E lejuam diktatorin tė ikte, pa e pėrzėnė
Pa e tortutuar, pa e vrarė, pa i hy ferrė nė kėmbė.
Njė popull i lodhur, i kėrrusur nga vuajtjet
Vėē pėr tė mbijetuar.
Edhe pinjollet pa morfologji,
Qė ia mbajten kokėn nė duar dhe zunė karrigen e tij,
Kemi pėr ti lejuar
.
18 vjet pas fillimi tė Levizjes Demokratike Shqiptare!
Me rastin e 18 vjetorit tė fillimit tė Levizjes Demokratike nė Shqipėri, pėr ēlirimin na vargonjtė 50 vjeēar komunist, nė kėtė numėr, po botojmė njė poezi dhe njė fotoportret tė njėrit nga protagonistėt kryesor tė kėsaj Levizje, Pishtarit tė Demokracisė dhe poetit Alfons Grishaj, i cili flet mė shumė se disa shkrime, duke na i sjellė shumė afėr ato ditė tė mėdha, tė atyre ėndrrave tė mėdha.
Fotot mund t'i shihni ne "Photo Gallery"
Lufta per Demokraci
Ne, ishim te gjithe sebashku
Te zjarrtė,te sinqertė.
Simbioze deshirash ,uragan per liri.
Ne, ishim te gjithe sebashku,
Pa komplekse, pa pluse e minuse
Nė qėndresen e nje qytetarie brilante.
Ne, ishim te gjithe sebashku
Brenda njeri-tjetrit si matrioshkat,
Zbrisnim si meteorė ne platformen e panjohur.
Ne, ishim te gjithe sebashku
Permes xhungles se pabese te komunizmit
Mjegulles te gjarperinjve qe ruanin nje pjese te zbuluar
Te mishit tonė ,te gjakut tonė.
Ne, ishim te gjithe sebashku ,
Neurone te nje truri,fije te nje shpirti,
Dege te nje trungu,uji i nje burimi
Per te njomur buzet e thara te nje populli ne agoni.
Ne ishim te gjithe sebashku
Me damkat e te damkosurve
Nė verberinė e te ndriturve, qe me qellim
Nuk shihnin gjilperen ne floket e shtrigave.
Ne, ishim te gjithe sebashku
Drejt nje drite te paparė
Drejt nje jete te paprekur
Qe quhet Perendim,qe quhet LIRI!
Ne, ishim te gjithe sebashku,
Me trasten bosh,pa Karten e Parisit,
Pa Karten e Helsinkit,pa Linkoln e Gand!
Pa Marshall e Vojtilė.
Elita?He,nje shkolle marksiste e degraduar
Ne tekste dhe ide,por jo e tera ne kazanin Rus.
Napalm duhej per ato banka qe pregaditen njeriun e deformuar,
Por, dhe ne ate deformim, shqiptari i mire shpetoi!
Studentė,doktorė ,profesorė,punetorė,aktorė,
Inxhinjerė e fshatarė,diku ne kembe e diku zvarre,
Dikush nga burgjet e vdekjes,dikush nga internimet.
Te gjithe sebashku beheshim nje!
Regani, kalores lirie dhe skeptri i Papes se shenjtė,
Vendosur mbi telajon e fundit te marshimit Rus,
Por muri Kinez eshte me i gjate se urat e lirisė,
Ku mikrobi komunizem u transformua ne HIV.
Berberet e kuq zbriten nga telajo e grisur
Nder te paret rruajten mjekren e Marksit,
Furia e tyre ishte me e madhe se ndertimi jonė
Urrejtja e vetvetes nuk njihte me te zonė...
Ah ,ti shihje Paliacot laramane, lotė krokodili per vepren e tyre.
Betoheshin, se do ta ēonin dinjitetin e te vuajturve ne piedestal.
Udheheqesit e ardhshem duhet te jenė te tillė,
Qe treni per ne Europė te ishte ideal.
Ne, perseri ishim sebashku,
Kur trupat e shokeve tanė u sharruan
Arbeni!Josifi!Nazmiu!Artani!Besniku!
Bujari!Senahiu!Oh, Azem Liria u vra!
Liria masė dheu nen perrojtė e gjakut.
U betuam e u sterbetuam, asgje, asgje me shume se nje hiē!
Gjarpri ne gji ben rrokadon, tortė e embel karrigia per nje bitch.
Tani , nuk jemi me te gjithe sebashku,
Gorbacovi mbolli faren e vjeter dhe e shartoi me tė re
Naivitet femijesh, te persekutuar perseri ne?!
Miq, lufta per demokraci porsa ka filluar !
Diku do te bie nje kembanė, ku do te ndjellė frymezim dhe lotė
Dhe, ateherė era do te ndryshoje.Meshirė per armiqtė e lirisė?
Jo! Jo!Zoti kurrė mos e dhėntė mė, qe ne te luftojmė kot!
Bardhyl Mezini
P A S Q Y R A
Pyeti majmuni pasqyrėn,
Kur nė tė pa fytyrėn:
Ku e gjen ti guximin
Qė mė tregon shėmtimin?
Nisi ajo qė ta sqaroi,
Ai spriti e coptoi.
Pse or mik, unė gjithė jetėn, tttt
Thashė vetėm tė vėrtetėn,
Ndėrsa ti mė coptove,
Ama fytyrėn se ndrrove.
SH A R L A T A
Lopė,- tha viēi motak:
Te lutem me thuaj pak,
Pse pėr deputetėt thonė,
Mendja mbrapsht u punon?
Shumė prej tyre biri im,
(Vėrju veshin nė fjalim),
Tjerrin fjalė pa kuptim.
Meqė fjalėn shterpė e thonė,
Dhe tallen me votėn tonė,
Sharlatanėt, mendjetredhur.
G Ė NJ E SH T R A
Shėtiste gėnjeshtra njė natė,
Nėpėr pyll e monopat.
E pa hėna, nuk duroi,
Fytyrėn me re mbuloi.
Shpend, kafshė e tė tjera,
Ikėn, si tė ish kolera.
Foli njė xixėllonjė,
Me guxim si kryezonjė:
Ik gėnjeshtėr, nuk e sheh
Qė stė do asnjė nga ne?
Vendi jot ti e di,
Ėshtė atje, nė qeveri
Q E P Ė E G R I R Ė
Njė guzhinier,
Qepėn pasi ka prerė,
Meqė sytė ia lotoi.
Qepa siē qe e grirė,
I tha:- Mua fatnxirė
Mė bėre si deshe vet,
Tani ēke qė mė bėrtet?!...
B A XH A N A K Ė T
Plaka e plakut se ē thanė,
Gjelat tone bashkė hanė.
Kėndojnė bashkė nė duet,
Sy mos marrin, kanė lezet.
Kurse gjelat e komshisė,
Gjithė ditėn e perėndisė
Zihen, shtyhen fyt a fyt,
-
Gjelat tanė janė baxhanakė,
Ndėrsa komshia i ka
Nga njė nėnė e njė baba
W I K EE N D
Mbret luani pėr wikeend,
Thirri kafshė edhe shpendė.
Ndėr to urithin ka marrė,
Pranė vetes si krushk tė parė.
Kafshė sa ishin nuk nguruan
Me zemėr e respektuan.
Sa largohet prej gostisė,
Urithi siē e ka pėr fis,
Ēqenė atje kafshė e shpendė,
I quajti turmė pa mend.
Ėshtė normale,-tha njė ari,
Smund tė dalė nga vetja e tij.
B I SH T I P Ė R P J E T Ė
Ecte me bishtin pėrpjetė,
Qenushja me zonjėn e vet.
Njė qen rrugėsh sterr i zi,
Ec,-i tha,-bėjmė dashuri.
Ajo me inat ka parė:
Si guxon, ore barktharė?
I tha qeni:-
Kot se mban bishtin pėpjetė!
Nje leter dhe dy poezi nga i riu Shkelqim Braho
Se pari, ju dergoj urimet me te sinqerta per punen e pasur qe beni duke rruajtur traditat dhe kulturen e vendit tone te dashur, Shqiperi.
Me pak fjale do flas se cila eshte arsyeja qe shkruajta disa rreshta dhe se si munda te kontaktoja me ju:
Nje mbremje po shikoja videot me recitimet e artistit te popullit Reshat Arbana. Nga malli per familjen, shoqerine, miqesine dhe gjithe Shqiperine, u ndjeva i frymezuar per te marre penen dhe shkruar disa rreshta me fjalet qe buronin nga shpirti. Ishte hera e pare kjo per mua...por kam zera brenda meje, se nuk eshte e fundmja.
Me pas, po beja disa kerkime per institucione te ndryshme te komunitetit Shqiptar, ketu ne
Me pas hyra ne websajtin tuaj duke pare historine dhe materialet e Revistes Kuvendi. Kontaktova me Pjeter Jakun dhe Elinda Markun, ( nese gabohem me falni), te cilet i falenderoj per fjalet e ngrohta, kurajon dhe mirrepritjen per tu bere dhe une pjese e Revistes Kuvendi dhe miqte e saj.
Poezine e dyte e kam shkruajtur me rastin e festes se pavarsise dhe, duke menduar se do isha duke e recituar perpara vellezrve dhe motrave Shqiptare. Do te deshiroja qe te isha midis mbremjeve te organizuara nga komuniteti Shqiptar, por jam pak i vonuar.
Pres qe te komunikoj serish me ju se shpejti. Sic e lartpermenda, keto jane shkrimet e mija te para dhe me respektin me te madh do i pranoja keshillat tuaja.
MALL PER ATDHE
Shqiperi nga larg, shume larg po te shkruaj,
se brenga per vendin tim me le te zgjuar.
Zemra me vajton dhe gjaku valon,
dhe ashtu i lodhur gjumi me kaplon.
Buzet qeshin, lotet ne faqe me rrjedhin
jam ne fshatin tim , ne vendin ku linda,
jam ne balten time qe aromen ndjej,
ne ujin e fresket qe malli ma sjell.
Jam ne Atdheun tim, aty ku u rrita,
ne djepin ku qava dhe nene therrita.
Zemra nga gezmi nga enderra me zgjon,
kur hap syte, heshtja me ngurron.
Ngrin buzeqeshja, ngrin dhe loti
Sec me vjen te qaj, por burri nuk qan.
Atdhe, i njohur nga bota qe ne lashtesi,
Iliri, dhe me Skenderben Shqiperi,
bijte e tu po largohen ne largesi,
sikur te mos kishin liri.
Lirine qe per shekuj Shqiperia luftoi,
Me gjak trimash tek ne agoi.
E ne tani, kur jetojme ne pavarsi,
Marrim rruget per arrati,
Leme vendin tone te veshur ne zi.
Fat te zi ne 97, ne Otranto dhe Gerdec
neper kufi, neper male, neper det dhe ne dreq.
Qajne nenat pa pushim, qajne femijet jetim,
qan gjithe vendi im i bukur, tkurrur ne mjerim.
Varferi e korrupsion, u be cdo gje monopol,
vjedhin hajdutat dhe kusaret, u bene bosa qeveritaret,
ndertojne pallate pa plane, shesin tokat e te parve.
Shesin token qe gjyshrit na e lane amanet,
shesin nderin e Shqiptarit, vetem, vetem per dy lek.
Populli prźt neper dogana dhe neper konsullata,
e ju deputet te nginjur lindur vec per dallavera,
Jeni populli o te mjerre, keqberes te pa vlera.
Jemi larg kete dite, diten tone te Pavaresise
Ndonese larg te merguar, jemi zemra e Shqiperise!
do vije dita kur kjo dite do na gjeje tek Shqiperia,
kur Shqiptari s do largohet per pese pare nga shtepia,
po te rroje, te punoje dhe te vdese ne truallin e tija!
Pjeter Jaku
Cikel poetik, nentor 2008
ME
Mė bėni qytetar nderi nė Mollė tė Kuqe,
Fshatin tim tė braktisur,
Ku retė e kalojnė Munellėn duke qarė!
Nė vendin mė tė bukur tė botės,
Ku vetėm varrezat banojnė
Ne faqen e malit tė tharė!
Ma jepni kėtė titull u lutem
Pėr gjithė pemėt qė kishte fshati im,
Me premtimin se do ti mbroj!
Egėrsinė e tyre pse duart tona si vjelin
Do ta zbus, vetėm duke i parė.
Pranė tyre pa dritė do tė jetoj!
Nė arat ku rritej misri dhe gjithė ēduhej pėr bukėn
Do ti bie fyllit tė babgjyshit tim,
Ku tėrė bardhokat tė kthehen!
Nė tė gjitha tokat e pambjella tė Mollės sė Kuqe
Do tė hedhė farėn e shpresave tė diellta
Ku ujqėrit, gjarpėrinjtė dhe korbat tė tremben!
Mė bėni qytetar nderi tė tė gjitha dasmave
Qė u bekuan nga hiret e kėti vendi
Dhe, gjithė tė shkuarve qė dhėndėrruan nė karrike!
Pishave dhe lisave tė heshtur qė po rriten nė ara
Do u kėrkoj tė ngjiten gjer nė majė tė Munellės,
Qė toka tė jetė, vetėm burim drite!
Tė gjitha kėngėt e dasmave do ti kthej
Nga ikjet emigruese brenda vendit,
Mė shpresė tė rimėkėmbjes sė valleve!
Mė bėni qytetar nderi nė fshatin tim tė braktisur
Pėr gjithė kullat e mbetura vejane
Qė unė tu pri pėrjetėsisht maleve .
03 nendor 2008
Re tė ēoroditura
Nė perėndimin menjemadh
Njė konvertim rrezesh
Gati gati zjarr
Nė rrotullim tė pėrjetshėm
Nga unė tek ti, nga ti tek unė
Duke i shtuar galaktikes
Planete pa fund !
Nė fluturime Lagushiane
Unė e ndoqa njė biondinė.
Veē nuk ishte prej Hollande
U thye qielli edhe humbi
Ra nė tokė, a ra nė det
Lasgushi mė zgjoi nga gjumi
Ku veē trupi kishte fjetė.
Iku biondina pa mua,
Dhe pse e ndoqa gjer nė skaj
Bashkė me frymėn u rrėzua
Do ta pyes poetin sonte
Pse e donte dashurinė.
Krejt e di se do mė ftonte
Tma dhuronte ndonjė rimė!
Korigjime
- noliane
Ku e lamė e ku na mbeti
Asnjėri prej nesh se gjeti
U kput filli, u zgjidh fjala
Historia u kthye nė prralla
Flit e shkruaj nė gazeta
Presim tė dalė e vėrteta!
Ku e lamė e ku na mbeti
Shqipėrinė, medet ēe gjeti
U zgjidh dora e mekanikut,
U zgjidh dora e kapterrit
Morėn penėn prej celikut
Tė tė nxjerrin ty prej territ!
Ku e lamė e ku e gjetėn
Kta shkrimtarė nga na befėn?
Edhe pse qenė sherbėtarė
Tė njė kohe me zagarė
Lehėn vetė si ska mė mirė
Tė pėrulur me deshirė!
Erdhi kohė dhe jetė e lirė
Zgjidhem mendjen nga zinxhirė
Tė tė gjitha historive?!
Historianėt i rrėzuan
Nuk i lėnė ata tė shkruajn!
Ku e lanė e ku na shkuan?
Historianėt thu merguan?!
Vajmedet pėr historinė
Kohėpakokėt do ta ndrinė
Nė tvėrtetė dhe historianėt
Me shumė tituj e shumė grada
Le ti ndjanė tani mejdanet
Qė nga koha me sopata!
Nga Keze (Kozeta) Zylo
Lorka dhe pse pa varr, ka fituar pavdekesine
Poeti Federico Garcia Lorka qe mitizoi peisashin e tokes se Spanjes dhe i kendoi me aq dashuri asaj duke u mbeshtetur dhe ne traditen popullore, u vra barbarisht nga Diktatura frankiste, pa asnje vendim gjyqesor.
Megjithese per vrasjen e tij akuzohet ish deputeti i se djathtes, Ruiz Alonso, i cili nga ligesia dhe xhelozia e krijimtarise se tij, firmosi arrestimin e poetit Lorka, shkrimtari Lorka cilesohet si nje nga poetet me te mire te Spanjes ne shekullin e XX!
Vendi i Spanjes gjithmone ka qene nje vend gladiatoresh, ku ne menyre te mistershme u be ekzekutimi i shkrimtarit, qe edhe sot e kesaj dite nuk i dihet varri.
Gjate diktatures se Frankos, veprat e tij u zhduken, u dogjen ne sheshin Carmen te Granates, por ndergjegja njerezore nuk do ti harroje kurre poezite, dramat dhe shkrimet e ndryshme!
Lorka ne Shqiperi u njoh qysh ne vitet 30, me dramat, poezite, por me shume se kushdo ai u frymezua nga ciganet dhe shkruajti per ta, per levizjet e tyre, veshjet dhe jeten e tyre, qe bejne dashuri nen perkedheljet lozonjare te henes.
Ja si i shkruan ciganes se bukur dhe me ngjyre:
O mjellme e zeshket qe noton ne nje liqen
Me lotuse te rritura, me vale te portokallta,
Me karafila te kuq, ku shkulma kundermon
Folete e roitura qe ti mban nen flatra,
Martire andaluze, grua e mbetur beronje,
Cjane puthjet e perflakura ti se di,
Puthjet e perziera me heshtje te thelle nate
Dhe me zhurmen e turbullt te ujit qe rri.
Ai shkruan se nje vend qe ska cigane ska liri!
Lorken e sollen midis lexuesve shqiptare, disa perkthyes, midis tyre dhe shkrimtari disident Petro Marko, i cili e vleresonte si nje nga penat e medha boterore.
Poeti Lorka u ekzekutua ne Granada, ne vendlindjen e tij nga nje skuader pushkataresh.
Mesues qe kane banuar afer fshatit deshmojne per kete ngjarje makaber se ka ndodhur ne vitet 1936.
Keto kohe i eshte paraqitur nje peticion gjykates se larte nga viktimat e familjareve, ku mijera njerez te pafajshem u pushkatuan dhe u hodhen ne nje grope te madhe sikur te ishin kafshe te egra.
Gjykata ju ka bere thirrje kishave, organizatave dhe hierarkive per te sjelle prane gjykates emrat e viktimave qe jane 114, 266.
Ne kete ngjarje rrenqethese, besohet dhe per Federico Garcia Lorka, qe te jete midis kufomave te hedhur barbarisht nga skuadra e pushkatareve, te udhehequr nga deputete cinike, xheloze, dhe qe ne deje kane zhdukjen e rivaleve te tyre me mjetet me monstruoze, me barbare.
Midis popullit qe e do dhe e respekton pamase poetin dhe qe jane ne kerkim te eshtrave te tij eshte dhe mbesa e Lorkes, qe po ben cmos per te gjetur eshtrat e gjyshit te saj.
Ky vend sot eshte bere si pelegrinazh, ku e vizitojne vazhdimisht simpatizanet e tij dhe vecanerisht studentet e Historise dhe te Letersise.
Viti 1998 qe perkon me 100 vjetorin e lindjes se Lorkes, Mbreti i Spanjes e quajti si viti i Lorkes, ku dhe u organizuan qindra aktivitete ne shume vende te botes, por si per ironi te fatit, ai eshte poeti qe jetoi vdekjen makabre fizike, por njekohesisht dhe pavdekesine!
Ne poezite e tij midis te tjerash shkruhet:
Peisazhi ka,
Cerge shekujsh,
Arkiv muzgu,
E netesh!...
Duke lexuar dhe ndjekur me vemendje keto dite gazeten New York Times, e cila pasqyronte dhe nje foto per keto tmerre, vrasje, brutalizmin e sistemeve diktatoriale, qe pjellin vetem monstra per te ekzekutuar vendimet e tyre, medoemos mendja te shkon tek qindra intelektuale shqipare, qe u zhduken nga faqja e dheut, e sidomos diktatoret helmonin ne radhe te pare shkrimtaret
poetet, gjeneralet patriote
sepse ata ishin frymezim per Lirine, humanizmin dhe mbrojtjen e Demokracise se vertete.
Edhe pse kane kaluar 72 vjet nga ekzekutimi i Lorkes, raprezaljet, krimet, qe u bene nuk mund te mbulohen me gropa te medha kufomash, pasi ndergjegjja njerezore nuk eshte e qete perballe krimeve monstruoze te diktaturave.
Por ne rast se popujt nuk jane te mbrojtur nga kushtetuta, nga ligjet mbi mbrojtjen e te drejtave civile, dhe persekutoret nuk vendosen perpara ligjit, krimet perseriten duke tronditur gjer ne palce qeniet njerezore.
Le te kujtojme poetet Vilson Blloshmi dhe Genci Leka, qe u pushkatuan nga barbaret te cilet shfaqen ethshem instiktet shtazarake te tyre, duke i lene te vrare ne mes te dites se zeze, ose Hevzat Nelen qe u var ne mes te qytetit, ne vitin 1989, pa gjyq, pa avokate, por vetem nga nje skuadrile pushkataresh, dhe askush prej ketyre ish Prokuroreve, ish gjykatesve nuk kane kerkuar falje, por perkundrazi jane organizuar shume me teper qe tu mbyllin gojen perseri te afermeve te viktimave, duke dhene intervista e karshilleqe te tjera, se gjoja ishte koha, ishte sistemi i tille!
Heshtjen qe mbajne shume organizata, intelektuale, sidomos historiane, nuk krijojne gje tjeter, vecse i mbushin me shume me mekate, dhe ju zgjasin me teper jeten krimeve dhe barbarizmave qe pakuptuar mund te riciklohen
New York
Nentor, 2008
Pjeter Jaku
Cikel nga libri ne shtyp Mungese e hirtė
Tetor, 2008
NESE
Nėse ēdo emigrant
Do tė shkruante
Dhimbjen e vet,
Nė botė
Do tė kishte
Njė miliard
Poetė!
Moshimi i gurėve
Edhe gurėt i plaku
Malli pėr ne,
Pėr moshėn tone,
Tė mbetur atje.
Pėrherė tė rinj,
Si nė kohėn kur
Flinim mbi shkėmbinj.
Ata janė rrudhur,
Janė mplakur e thinjur,
Pa e ditur dhimbjen
E tyre tė dhimbur
Ndoshta dhe gurėve
U duhen syze,
Qė ne tė na shohin,
Nė kohėn ndryshe.
Shkėmbinjtė u tkurren,
U thėrmuan dhe ranė.
Nė lumin e dhimbjeve,
Tė prindėrve tanė.
Mirdita
Si pėllėmba e dorės harta e saj.
Shkon diku nė Dibėr,
Zbret diku nė det,
Nė Kurbin e Shkodėr,
Nė Mat e Zadrimė
Mbrrinė krahtė e saj,
Sytė e saj mbrrijnė!
Mes pėllėmbės Oroshi, Shpali,
Spaēi, Gojani, Selishtė e Kthellė
Kisha e Rrubikut, shejtorėt, arka e shenjtė!
Nė Malin e Shenjtė, nė Munellė e nė
Zepė, nė Kunorė, nė Bukmirė, nė Kulme,
Nė Molung e nė Velė,
Stuhitė pushuan, anijet u lidhen nė Tresh.
Nė mesin e majės, mu nė shkėmb,
Unė i shoh hekurat si tė Hefestit.
Mirdita ime ėshtė aq e vjetėr,
Sa fillimi i dheut!
Mes pėr mes saj rrėshqet Fani,
I mbledhur pikė pikė nga vesa e
Mėngjesit
Duke i larė fytyrėn Rrėshenit!
Nė lindje, Uraka me ujė, si loti